S›hhi Tesisat Projelendirmede Ön Tasar›m ve Hesaplar›
03.09.2013 23:26
S›hhi Tesisat Projelendirmede Ön Tasar›m ve
Hesaplar›
‹hsan Önen; Mak.Yük.Müh.
TTMD Üyesi
ÖZET
S›hhi tesisat mühendisleri, proje
aflamas›nda, di¤er disiplinlerdeki
mühendisler ile beraber çal›flmak
durumundad›r. Bu makalede, yaklafl›k
su gereksiniminde kullan›lan de¤erler
örneklerle aç›klanarak, tahmini pissu
ak›fl› ve tahmini ya¤mur suyundan
bahsedilmektedir. Ayr›ca, su hacmi gereksinimleri hakk›nda bilgiler verilmektedir.
Preliminary Design and
Calculation Methods for
Plumbing Projects
ABSTRACT
Plumbing engineers are used to work in
cooperation with the engineers of other
disciplines, such as architects, civil
engineers and etc. Water requirement for
different kinds of buildings are explained
with examples in this article. Approximate
waste water and rain water calculations
are mentioned and also necessary water
volumes are discussed
1. Girifl
S›hhi tesisat mühendisi; mimari, inflaat,
mekanik tesisat ve elektrik tesis ve ekipmanlar› ile ilgili bir projede proje ekibinin
vazgeçilmez elemanlar›ndan birisidir. Bu
konular›n hepsi birbiriyle ba¤lant›l› oldu¤undan, bütün mühendislerin, ekonomik ve
uygun bir proje üretebilmeleri için birlikte
çal›flmalar› gerekmektedir. S›hhi tesisat
mühendisi, kendi ifli ile ilgili projeleri gerçeklefltirebilmek için sadece di¤er ekip elemanlar›ndan bilgi almakla kalmamal›; onlara s›hhi tesisat elemanlar›n›n do¤ru çal›flabilmeleri
için gereken bilgileri aktarmal›d›r.
Uzun bir süreden beri, oldukça kesin ve
çizimsel yap›daki belirleyici resimler ve
bilgiler elde bulunmaktad›r. S›hhi tesisat
mühendisi tahmini su gereksinimleri, ekipman için yerleflim hacimlerinin belirlenmesi,
ekipman güçleri, su ›s›tma yükleri, pis ve
at›k su miktarlar›, ya¤mur suyu tahminleri
döflemeden döflemeye en az yükseklik gibi
bilgilere gerek duyar. Tasar›m sürecindeki
bu çok önemli aflama genellikle ve yanl›fl
olarak önemsenmemektedir.
2. Yaklafl›k Su Gereksinimi:
Yaklafl›k su miktarlar› bir s›hhi tesisat
projesindeki ilk gerek duyulan bilgidir. Bu
bilgiye, projenin uygulanaca¤› bölgede gereksinimlerin uygun biçimde karfl›lanaca¤›,
flebeke kapasitesinin yeterlili¤inin belirlenmesi için, yerel yönetim taraf›ndan gerek
duyulur. E¤er proje, flebeke borular›na fazla
uzak olmayan bir bölge için yap›l›yorsa, bu
durumda da inflaat mühendisi uygun bir su
da¤›t›m projesi yapabilmek için bu bilgiye
gerek duyacakt›r. De¤iflik türden binalardaki
su gereksiniminin tahminde kullan›lan
afla¤›daki de¤erlerin do¤ru sonuç verdi¤i
kan›tlanm›flt›r. Bu ifllemler, projenin yap›ld›¤›
bölge için, yeterli su sa¤lanabilece¤inden
emin olmak için gereklidir. Öte yandan
uygulama projeleri yap›ld›¤›nda gerçe¤e
yak›n su tahminlerine ilk maliyet hesaplar›n›n
yap›labilmesi için de gerek olacakt›r. Burada
verilen de¤erler ve hesaplamalar çok say›da
uygulaman›n gözlemlenmesinden ve bitmifl
projelerdeki sayaç ölçümlerinden elde edilmifltir.
2.1. ‹fl Merkezleri:
1. ‹nsan say›s›: Yap›daki insan say›s› bilinmiyorsa 9m2
lik brüt yap› alan› için 1
insan al›n›r.
2. Kifli bafl›na günlük su tüketimi: 75L/gün
kifli.
- Günlük kullan›m saati: 11h
- Pik ak›fl miktar›: 2,5 x ortalama ak›fl
miktar›.
3. E¤er baflka bir veri bulunmuyorsa, lokanta
ve benzeri yerlerde 95L/gün kifli de¤eri
kullan›l›r
Örnek:
1. Brüt alan› 50.000m2
olan bir yap› ele
alal›m.
2. Günlük su tüketimi: 50000 / 9 = 5555kifli
5555 x 75 L/gün kifli = 417 m3
/gün
3. Ortalama ak›fl miktar›:
417000 / (11 x 60 x 60) = 10,5 L/s
IHK mühendisinden, IHK sistemi için
6,1 L/s gerek oldu¤u bildirildi¤inden,
Toplam su tüketimi: 10,5 + 6,1 = 16,6 L/s
4. Pik ak›fl miktar›: 10,5 x 2,5 = 26,25 L/s
Buna IHKtüketimi eklenerek
26,25 + 6,1 = 32,35 L/s bulunur.
Binadaki s›hhi tesisat apareylerinin toplam
say›s› bilindi¤inde; daha sa¤l›kl› bir sonuca
ulaflmak için standart aparey birimi yöntemi
kullan›labilir